SLAU Filmtheater: José Saramago (UITVERKOCHT)

Nederlandse première van de documentaire 'José & Pilar'
Wanneer20 juni 2011, 19:00
Waar Louis Hartloopercomplex, Tolsteegbrug 1, Utrecht
Entree€ 8,50
Met Engelstalige ondertiteling

Jose Saramago (CC) onbekend

Bekijk de trailer (het duurt enkele seconden voordat het filmpje begint met afspelen):

Een eenmalige vertoning in Nederland van José & Pilar, de veel geprezen film over de Portugese schrijver en Nobelprijswinnaar José Saramago. Deze maand is het precies een jaar geleden dat hij op 87-jarige leeftijd overleed.

De auteur die wereldberoemd werd met indrukwekkende romans als Stad der Blinden en Memoriaal van het Klooster was in Portugal zowel geliefd als gehaat. Zijn onverbloemde afkeer van de katholieke kerk en zijn koppig volgehouden communisme maakten hem tot een omstreden schrijver. Zijn controversiële, en volgens velen meest invloedrijke roman Het evangelie volgens Jezus Christus zorgde voor zoveel ophef dat zelfs de regering zich met het boek bemoeide, waarna Saramago op 67-jarige leeftijd voorgoed zijn vaderland verliet. In de documentaire José & Pilar krijgen we een kijkje in het privéleven van Saramago en met name zijn huwelijk met de Spaanse Pilar del Rio, die tevens zijn romans in het Spaans vertaalde.

Ook al leverde hij de laatste jaren van zijn leven nog bijna jaarlijks een nieuwe roman af, we zien Saramago nauwelijks schrijven. In plaats daarvan is hij voortdurend onderweg van het ene continent naar het andere om lezingen en interviews te geven, prijzen in ontvangst te nemen of krankzinnig lange rijen fans te voorzien van handtekeningen. Zijn afkeer van show, dikdoenerij en arrogantie dwingen hem op praktisch elk verzoek in te gaan: van iemand die hem vraagt een nijlpaard te tekenen in diens boek, tot een uitnodiging om een congres met Latijns-Amerikaanse schrijvers te bezoeken. Vaak tot zijn eigen verbazing en ergernis: in één van de scènes zien we Saramago tijdens zo'n congres gebroederlijk naast Gabriel Garcia Marquez in slaap dommelen. In een andere scène verzucht hij dat hij het wel eens moe is om altijd intellectueel te moeten overkomen. Als we hem in de film mompelend en fronsend achter zijn computer zien zitten, zien we pas minuten later dat hij helemaal niet aan het schrijven is, maar bezig is met een spelletje patience.

De film brengt op tedere en bij vlagen humoristische wijze in beeld hoe belangrijk Pilar in zijn leven was. Ze beantwoordde de honderden brieven die haar man per week ontving, regelde zijn afspraken en optredens en vertaalde zijn boeken. Maar vooral was Pilar degene die zin gaf aan zijn zelfverkozen ballingschap op Lanzarote. “Ik heb ideeën voor romans,” zegt Saramago, “Pilar heeft ideeën voor het leven.” Als hij plotseling ernstig ziek wordt en zienderogen aftakelt, is het Pilar die hem er doorheen sleept en weer onder de mensen brengt. Zwak en uitgemergeld spreekt hij opgestaan uit de dood voor het eerst weer een menigte toe: “Als u me vraagt: ‘U heeft alles; een Nobelprijs, roem, glorie, wat wilt u nu nog?’ Dan zou ik zeggen: tijd, leven. Tijd om verder te gaan met mijn werk, leven om verder te gaan met mijn vrouw. Als ik 22 jaar geleden zou zijn doodgegaan, voordat ik Pilar had leren kennen, dan was ik gestorven als een veel oudere man dan ik nu ben.” José & Pilar is een fraai portret van de man én de vrouw achter een van de grootste schrijvers van de twintigste eeuw.

Duur: 19:00-21:15 uur, geen pauze.
Let op: SPA / POR gesproken met Engelstalige ondertitels.

Kaartverkoop start maandag 6 juni, 12:00 uur, via de balie en de website van het Louis Hartloopercomplex.