Nieuws
LILA - Literaire Ladder
Het Utrechtgedicht
Verleden Tijd
Links
Contact / Over SLAU
SLAU op Facebook
Blijf op de hoogte!
|
Ingmar Heytze
Op de thee bij...Ingmar Heytze
“Een gedicht heeft geen gewicht”
Vanochtend vroeg slenterde ik onachtzaam door donkere centrumsteegjes en tijdens mijn slome tocht concentreerde ik me op de pieken en de dalen van zeven Indiaanse jaren die ik ver buiten deze binnenstad beleefde. Onder de Dom kreeg een koude windvlaag in mijn kraag ruim baan. Ondertussen huiverde ik hunkerend naar Mexico, een man en een vermeend matriarchaat. Ik verfoeide de chaos in mijn hoofd en de slordigheid waarmee de vergeten sjaal ongetwijfeld op een stoel in huis slingerde.
Dichter Ingmar Heytze (1970) zet koffie ‘om wakker’ en thee ‘om rustig’ van te worden. Aan de keukentafel kiest Heytze voor koffie, is alert en verbaal actief. Ik drink zowel de zwarte zalving als de zachte kruidendrank en luister zonder veel te vragen. In mijn tas draag ik Ingmars nieuwe bundel Utrecht voor Beginners en het zijn deze 127 gedichten over de Domstad die mij - hetzij heel even - het ware gezicht van de wereld gunden. Want ik las, ik keek en ik zag ‘de grootste kleine stad van Nederland‘ met de ‘borstplaatbruggen boven rondvaartboten van amandelspijs’. Heytze heeft gelijk: ‘Utrecht is een pleisterplaats voor magistraten, zenuwlijders, zakkenwassers, zakkenvullers, dromers en vandalen’. En: ‘Utrecht is een stad waar je niet weg kunt en niet blijven om er stijlvol te vergrijzen tussen kroegen, kerken en paleizen, aan vertwijfeling ten prooi.”
“Utrecht is één van de mooiste steden van het land: heel veel historie zit letterlijk in de stenen” meent Ingmar, die sinds 5 februari 2009 de eerste officiële stadsdichter van Utrecht is. Heytze zit vol uitvoerbare ‘tintelende‘ ideeën: “Ik wil van Utrecht de poëziehoofdstad van Nederland maken.” Inmiddels richtte hij een dichtersgilde op met bevriende dichters Alexis de Roode, Ruben van Gogh, Chrétien Breukers en slamtalent Ellen Deckwitz. “Samen gaan we poëzie in the spotlight zetten, we willen een schijnwerper zijn. Het stadsdichterschap is een soort raam waardoor je naar binnen kunt kijken en deuren kunt openen. Ik wil poëzie naar de mensen brengen; het is nog steeds geen genre waarvoor mensen bereid zijn om drie dagen in een modderig weiland te staan, zoals popmuziek.”
Dans en weet dat je bestaat
dans een dans op hete kolen
dans de gaten in je zolen
dans tot de planeet vergaat
dans als alles is gezegd
dans tot je de tijd vergeet
dans zoals je ademhaalt
dans tot je de weg weer weet
dans om nooit meer stil te staan
dans de sterren en de maan
dans de bomen en het bos
niets meer vast en alles los
(Los uit de bundel Utrecht voor beginners)
Poëzie vermag veel, maar Heytze maakt zich geen illusies. “Een gedicht kán uiteraard vleugels krijgen als het collectieve woede herbergt, maar in Nederland is poëzie doorgaans iets autonooms, ‘misschien nutteloos’. Dat is ook het verschil tussen politiek en poëzie: politici hebben altijd doelen. De meeste dichters en gedichten willen helemaal geen doel, poëzie wil er gewoon zijn.”
Burgemeester, kom erin. Verstap u niet bij
Die gleuf voor de deur; daar lag de kiesdrempel.
(uit EERSTE WERKDAG; Utrecht voor beginners)
Ingmar glimlacht, want weet: “Zolang politici een gedicht van mij lezen, besturen ze niet en is hun besluitvorming minstens een minuut uitgesteld. Ik wil best maatschappijkritiek leveren, maar als stadsdichter ben ik niet het geweten van de stad. Een gedicht kan wel een vrijplaats zijn: als je kritiek uit in een gedicht - als je spreekt van gladde stoepjes en bussen die over onduidelijke banen rijden - zonder dat je mensen persoonlijk aanvalt. Maar ik wil absoluut geen subsidie slurpen en verplicht schrijven over achterstandswijken en multimediaal gedoe. Kritiek moet immer in dienst staan van een goed gedicht. Ik kan zeggen wat ik wil; ‘ophoepelen, ga weg, maar het houdt iets vrijblijvends’. Mijn engagement gaat niet verder dan dat. Ik hoop gewoon dat iemand bij het lezen van een gedicht denkt; ik voel me beter dan een minuut geleden. Het is maar een gedichtje, een gedicht heeft geen gewicht.”
Ik heb de dood zien grijnzen
in het zwarte water van de gracht.
Wie heeft zo veel gereedschap
ter beschikking? Alleen de ziektes
vullen al bibliotheken, om niet
te spreken over wolkenkrabbers
en orkanen, oceanen en vulkanen,
snelverkeer en dronkenschap.
Daarna: papierwerk en verloren
Tijd. Ik heb de dood zien grijnzen
In het donker, naast een trap.
(TRAP, uit Utrecht voor beginners)
Lieve dichtende stadsgenoot,
met je juweeltjes
je waaier van woorden
liet je me twee jaar na thuiskomst werkelijk landen
in mijn stad.
Dom
weg
door
het
verleden
versteend
te laten
te voelen
Ingmar Heytze
UTRECHT VOOR BEGINNERS
De domstad in 127 gedichten
Uitgeverij Podium
Amsterdam
www.ingmarheytze.nl
Tekst: Nadine Ancher
Dit artikel verscheen in april 2009.
< terug |