Nieuws LILA - Literaire Ladder Het Utrechtgedicht Verleden Tijd Links Contact / Over SLAU SLAU op Facebook Blijf op de hoogte!
|
Bilders-lezing door Pieter van der Kuil (Wiepke Lo 29/02/2008
Vrijdag 29 feb, 20.30 - Genootschap Kunstliefde - ingang Lange Jufferstraat 2 (bel op de deurpost) - www.kunstliefde.nl – reserveren: info@slau.nl - toegang gratis
Ons bereikte net het nieuws dat Wiepke Loos wegens persoonlijke omstandigheden is verhinderd. Pieter van der Kuil vervangt haar (op Loos` aanraden). Hij spreekt niet alleen over Bilders maar ook over Jan Kneppelhout, de meacenas van Bilders, waar hij een boekje over geschreven heeft. Hij maakt bij zijn lezing gebruik van het dagboek en de brieven van Bilders, waarbij hij het beeldend kunstenaarsschap en het schrijversschap van dit bijzondere dubbeltalent aan de orde zullen komen.
Ism SLAU organiseert Genootschap Kunstliefde een lezing door Wiepke Loos met als titel: `Gerard Bilders (1838-1865); een schildersleven in het midden van de 19de eeuw`. Gerard was de zoon van de landschapsschilder Johannes Warnardus Bilders en de Duitse Frederika Staudenmayer. Hoewel geboren in Utrecht (op 9 december 1838), waar grootvader Bilders een bakkerij had, drukte het landelijke Gelderse dorp Oosterbeek een zwaarder stempel op zijn jeugd dan de domstad. Werden aanvankelijk alleen de zomers op de Veluwe doorgebracht, in 1852 werd Utrecht definitief voor Oosterbeek verruild.
De jonggestorven Gerard Bilders – hij werd slechts 26 jaar – werd in Utrecht geboren als zoon van de landschapschilder Johannes Warnardus Bilders en de Duitse Frederika Staudenmayer. In verband met de carrière van zijn vader verhuisde het gezin Bilders in 1853 naar Oosterbeek aan de schilderachtige Veluwezoom. Rondom Bilders sr. ontstond hier een zomerkolonie van schilders die regelmatig dan wel incidenteel bezocht werd door ondermeer Willem Roelofs, Hendrik Wilem Mesdag, Anton Mauve en de gebroeders Willem, Matthijs en Jacob Maris. Men trok er met ezel en toebehoren op uit en schilderde `en plein air`, zoals dat toen mode was. Hier ontdekte ook Gerard zijn grote liefde voor de natuur en zijn roeping landschapschilder te worden. Tijdens zijn opleiding werd hij van zijn achttiende tot zijn eenentwintigste financieel en mentaal ondersteund door de vermogende Leidse literator en kunstliefhebber Johannes Kneppelhout, die zich ten doel had gesteld getalenteerde jonge kunstenaars op weg te helpen. Met zijn vrij geschilderde natuurverbeeldingen geldt hij als een van de voorlopers van de Haagse School; zelf zei hij op zoek te zijn naar een toon, die hij `gekleurd grijs` noemde. Er ontstond een delicaat oeuvre, bestaande uit stemmingsvolle landschappen met vee en impressies van intieme plekjes in de natuur. Helaas maakte de gevreesde ziekte tuberculose een vroegtijdig einde aan zijn veelbelovende carrière. Uit zijn door Kneppelhout in kleine kring uitgegeven brieven en dagboek blijkt dat hij behalve een goed schilder ook een zeer getalenteerd schrijver was. Deze overgeleverde geschriften geven een interessant inzicht in de praktijk van de kunstenaar, zijn worstelingen met zijn talenten, en in het kunstleven van zijn tijd. Het is mede dankzij zijn literaire nalatenschap dat Gerard Bilders niet in de vergetelheid is geraakt. Met de herontdekking van de Haagse School werd ook Bilders herontdekt en werd zijn bijzondere talent eindelijk ten volle herkend.
SLAU bracht Bilders in Utrecht weer op de kaart door tijdens het ULF op 7 oktober een speciaal programma aan hem te wijden. Bij die gelegenheid werd op voorspraak van SLAU Zo ben ik nooit eens gelukkig, Schildersdagboek 1860-1865 van Gerard Bilders uitgebracht. Het boek verscheen als tweede deel in de reeks De Utrechtse Schatkamer van Papier, uitgegeven door de Utrechtse uitgeverij IJzer. Hans Heesen stelde het samen en voorzag het van een zeer bijzonder én uitgebreid nawoord. Het boek is o.a. bij SLAU te koop en kost 15,-. Wiepke Loos, voormalig curator 19e eeuwse kunst van het Rijksmuseum, bereidt de integrale, wetenschappelijke uitgave voor van het zeldzame Brieven en dagboek van A.G. Bilders, rijk geïllustreerd met werk van Gerard Bilders, zijn voorgangers en tijdgenoten, en voorzien van inleidingen en een uitgebreid notenapparaat. Dit boek, getiteld Gekleurd grijs, zal op korte termijn verschijnen bij Waanders Uitgevers, Zwolle. Al eerder schreef ze boeken over de Haagse School.
< terug |